Small Village
Een bevroren rivier, een berkenboom en een maand boven de poolcirkel
Een maand lang opende ik elke ochtend de gordijnen en zag ik precies dit uitzicht: een grote, kale berk die uitkeek over de bevroren rivier de Ounasjoki, diep in Fins Lapland. Dit was een uitzicht dat ik niet kon loslaten, ik moest het gewoon tekenen. Die tekening werd ‘Small Village’, en dit is het verhaal erachter.
In november 2021 woonden we boven de poolcirkel, in een klein zwart huisje in een klein dorpje: Tepasto. De rivier stroomde vlak achter het huis langs en bevroor elke dag een beetje meer. November was ook een prachtige maand. Er was nog steeds wat zonlicht, lange schemeruren ’s ochtends en ’s avonds met magisch licht, en het gevoel dat de poolnacht naderde. Allemaal redenen om dit zachte roze licht van de ochtendstond vast te leggen in een momentopname.
Onze thuis in November
Aan de oevers van de Ounasjoki
Tepasto ligt ongeveer 50 km ten noorden van het kerkdorp Kittilä. Het is een klassieke nederzetting aan de rivier: de huizen staan langs beide oevers van de Ounasjoki, omdat de rivier zelf eeuwenlang de weg was. De rivier vormde de natuurlijke verkeersader door de wildernis.
Het dorp zou zijn naam te danken hebben aan Teppo Lappalainen, die in de 17e eeuw vanuit Noorwegen hierheen kwam en zich hier vestigde. Rond dezelfde tijd trokken ook Finse kolonisten naar de regio. De voorjaarsoverstromingen maakten de rivieroevers vruchtbaar en gemakkelijk te ontginnen, met goede weiden en goed graasland als resultaat.
In November, onze THUIS was midden in het dorp, aan de oever van de Ounasjoki. Een klein zwart huisje in het centrum van het dorp, direct aan de oever van de Ounasjoki, met de rivier die achter het huisje ruisend stroomt en dat pastelkleurige licht dat er elke ochtend naar binnen stroomt.
Het gele huis
Het gele huis bij de stroomversnelling
Tepasto is klein, maar groot genoeg om onze beide verblijfplaatsen te herbergen. Het zwarte huisje was eigenlijk de uitzondering. Tijdens de meeste van onze winters in Lapland was het gele huis onze thuis: een boerderij zo’n vijf kilometer richting Kittilä, precies waar de Ounasjoki versnelt tot stroomversnellingen. Het is de plek waar we seizoen na seizoen steeds weer naar terugkeerden. In de novembermaand dat we het zwarte huisje in het dorpscentrum huurden, verhuisden we voor de rest van die winter, van december tot april, terug naar het gele huis zoals we dat al zoveel andere jaren hadden gedaan.
De boerderij lag te midden van uitgestrekte graslanden. De eigenaar was al lang met pensioen, maar je kon de oude melkveehouderij nog steeds herkennen aan de structuur van de omliggende gebouwen. Tijdens die tweede periode, die van de diepe winter, veranderde de omgeving verder om ons heen: de rivier met zijn stroomversnellingen vroor helemaal dicht en ontwaakte opnieuw in het voorjaar.
Uit mijn dagboek
Een paar fragmenten uit mijn dagboek:
Nov. 4, 2021 · +2 °C · zonsopgang 8:43 uur, zonsondergang 15:24 uur · Bewolkt
Eerste dag in ons kleine huisje aan de rivier! Wat een uitzicht – zo mooi. Ik heb ook goed geslapen, met alleen het ruisen van de rivier op de achtergrond. We hebben het hier gezellig gemaakt. Ons THUIS voor een maand.
Nov. 27, 2021 · −18 °C · zonsopgang 10:37 uur, zonsondergang 13:40 uur · Zonnig
Het is 8:52 uur en buiten is het het ‘blauwe uur’. Prachtig.
Twee dagen later was de zonsopgang om 10:47 uur en de zonsondergang om 13:31 uur. Dat is ongeveer 20 minuten minder daglicht en het was een mildere −8 °C, met verse sneeuw.
De foto
Hoe de illustratie tot stand kwam
De foto die de tekening werd … dezelfde rivier, dezelfde berk, hetzelfde lila licht.
Elke dag naar de waterkant lopen om de rivier te fotograferen: roze licht, scherpe zonnestralen, de schemering die vanaf het bankje over het water neerdaalde, ... de eerste sneeuw, de bevroren grashalmen bij -18°C, ... Deze plek het was een natuurlijke, ongedwongen vorm van inspiratie.
De foto’s die ik had gemaakt, belandden op mijn tekentablet, als aandenken aan deze plek. Een vredig, met sneeuw bedekt landschap: de grote berk staat trots naast de Ounasjoki, de rivier die bedekt is met een dun laagje ijs… Aan de overkant van het water staan twee charmante Scandinavische woonhuizen. De lucht is gevuld met zachte pasteltinten (lichtroze, zachtblauw, lila) omdat de poolnacht eraan kwam en ik het heerlijk vond om die winterse sfeer met kleur te accentueren. Eén woord voor het geheel: magisch.
Vaak gestelde vraag
Leven in een klein dorpje
Wonen en werken in een dorp van deze omvang is iets bijzonders. Zelfs als je er niet permanent woont en winter na winter heen en weer reist tussen België en Fins Lapland, kennen ze je daar toch!
Op een dag waren onze remschijven helemaal vastgevroren. We waren met vastgevroren remschiijven in het midden van de eigen straat aan het sleutelen en improviseren, ervan overtuigd dat als we de auto heen en weer zouden schommelen op de hardbevroren weg, de remmen uiteindelijk wel los zouden komen. Een buurman stopte naast ons, wierp één blik op de situatie en gaf ons de wonderbaarlijke lokale oplossing: haal wat warm water, giet dat over de bevroren remmen, en ze klikken meteen los.
Een geweldige tip van een vriendelijke buurman. En sindsdien zwaaien we nog steeds naar elkaar als we hem op straat tegenkomen, zelfs jaren later nog steeds!
Wat er nog steeds is
Tepasto is nog steeds het kleine dorpje aan de Ounasjoki rivier!
Tegenwoordig kun je wildwaterraften of kajakken op de Ounasjoki, in de winter gaan ijsvissen of in de zomer direct vanaf de oever je hengel uitgooien. Aan de overkant van de rivier, tegenover ons zwarte huisje, was een husky-organisatie de hele winter actief. Een paar jaar later gingen we met hen op huskytocht: glijdend over de bevroren rivier achter een span van 5 enthousiaste husky honden. Dat is een verhaal in de Arctische Avonturen - verhalenbundel, maar deze illustratie vond zijn oorsprong hier in de dorpskern van Tepasto, met een uitzicht over het water.
STORy behind
Haal dit kunstwerk in huis
‘Small Village’ is als kunstprint verkrijgbaar in mijn webshop. Als een rustige, pastelkleurige winter boven de poolcirkel het soort uitzicht is dat je graag aan je muur zou willen hebben, dan is dit precies wat je zoekt.