Eerste sneeuw
Het seizoen dat ik daadwerkelijk heb beleefd
Seizoen 07 / 08
Ruska moest ik uit verlangen schilderen. Ik was een paar dagen te laat voor de kleuren. Eerste sneeuw is het tegenovergestelde. Dit seizoen heb ik zelf 100% beleefd. Ik heb bij zonsopgang in de tuin gestaan en gezien hoe de hele wereld van de ene op de andere nacht wit was geworden, en ik heb de laatste donkere nachten achterna gezeten voordat de sneeuw kwam, toen het noorderlicht nergens anders op kon weerkaatsen dan op het zwarte rivierwater.
Dezelfde schuur, met slechts enkele dagen verschil. Zo snel verandert de eerste sneeuw alles.
Het seizoen in één zin
Het zevende seizoen is de eerste kus van de winter. Nog niet het diepe, vastgezette wit, maar het keerpunt: de dagen worden korter, het weer wordt ruwer en de eerste vlokken vallen zonder waarschuwing.
het seizoen
Het seizoen: oktober en november
Oktober en november vormen het zevende van de acht seizoenen van Lapland: de eerste sneeuw. De dagen worden snel korter en het weer wordt somberder. Ergens tussen eind oktober en begin november vallen de eerste sneeuwvlokken, vaak zonder waarschuwing, en smelten ze vaak weer weg. Op de hoger gelegen heuvels rond Levi kan er al halverwege oktober een eerste wit laagje liggen, dat binnen een dag weer verdwenen is. Maar bij de volgende koudegolf valt er verse sneeuw en stopt het smelten langzaam.
Wanneer kun je de eerste sneeuw in Lapland verwachten?
De waarheid is dat de eerste sneeuw je altijd overrompelt. Als je een datum wilt weten (iedereen wil dat) is het eerlijke antwoord: dat hangt af van het jaar. Tijdens onze allereerste winter in Finland lag er eind november al meer dan twintig centimeter op de grond en bevroren de meren. Onze zesde winter was het tegenovergestelde: we moesten tot half november wachten voordat er überhaupt sneeuw bleef liggen. De permanente sneeuw kwam laat. En nee, het is niet het hele jaar wit: als je je afvraagt of er altijd sneeuw ligt in Lapland, loopt het seizoen grofweg van november tot de lente. Na zes winters kan ik je nog steeds niet van tevoren zeggen wanneer de eerste echte sneeuw zal vallen. Dat is een van de redenen waarom het zo magisch blijft.
Die wisselvalligheid is een typisch Laplands weertype. In de weken na de eerste sneeuw schommelt de temperatuur rond het vriespunt, waardoor er een laagje sneeuw valt, half smelt en ’s nachts weer bevriest. De wegen worden spiegelglad. We rijden de hele weg van België naar Finland op winterbanden zonder spijkers, omdat spijkers op de wegen op het vasteland in het zuiden niet zijn toegestaan. Vijf winters lang ging dat prima. De zesde winter, toen de sneeuw zo laat kwam en de kou zo besluiteloos was, hebben we uiteindelijk toegegeven en een set spijkerbanden gekocht. Die ligt nog steeds te wachten in het bandenhotel, het rengashotelli, in Rovaniemi, op een wintervakantie in Lapland.
De duisternis vóór de sneeuw komt
Voordat de sneeuw valt, zijn de nachten op hun donkerst. Er is geen wit oppervlak om het weinige licht dat er is te weerkaatsen, dus was het erg donker, vooral de waterkant is pikke donker. Dat was het soort duisternis dat je bang maakt. Zodra de sneeuw ligt, wordt het nooit meer helemaal donker: zelfs een maansikkel weerkaatst op de sneeuw en geeft je iets om op te letten.
Op de donkerste nachten, wanneer het noorderlicht verscheen, leek de hele omgeving te gloeien. We stonden eens aan de oever van de rivier met een paar toeristen die het huisje naast het onze hadden gehuurd; we stonden allemaal te wachten, totdat het noorderlicht plotseling boven ons verscheen. Het voelde helder genoeg om er een boek bij te lezen. Misschien was het noorderlicht zo sterk, of misschien waren onze ogen zo aan de duisternis gewend geraakt dat we kattenogen hadden gekregen.
· HET ZEVENDE SEIZOEN ·
Ontdek de Eerste Sneeuw
Alle afgebeelde werken zijn verkrijgbaar als hoogwaardige prints op kunstblokken, metaal en acrylglas. Elk werk maakt deel uit van de Lapland 8 Seasons-collectie.
Uitgelichte werken
Twee illustraties van dit seizoen
Green Reflection
Dit is het vluchtige moment vlak voor de eerste sneeuw, wanneer de nachten het donkerst zijn en het noorderlicht het felst schittert. Aan de oever van een wild, ongetemd stuk van de Ounasjoki wordt het groene licht perfect weerspiegeld in het spiegelgladde wateroppervlak. Dubbel noorderlicht: één keer aan de hemel, één keer in de rivier.
We woonden in Leppäniemi, een gehuchtje met misschien tien huizen, met de Ounasjoki die vlak achter ons kleine gele huisje stroomde. Vlak bij ons lag een stroomversnelling, die laat bevroor, vaak pas begin januari. Op eerste kerstdag kon je het water nog door een klein gat in het ijs zien stromen. Dus op heldere nachten werden we dubbel getrakteerd op het noorderlicht: aan de hemel en op het water.
First snow
De eerste sneeuwvlokken van november, die zonder waarschuwing vallen en misschien nog wel weer smelten. Maar de volgende koudegolf brengt nieuwe sneeuw, en die vormt de eerste laag van de komende winter. Eind november ligt er op sommige dagen al twintig centimeter, en de meren bevriezen.
De eerste sneeuw wordt altijd met vreugde verwelkomd. En dan begint het wintertuinwerk: sneeuw ruimen, waarbij elke nieuwe sneeuwval betekent dat je eerder moet beginnen met het schoonmaken van de oprit met de lumikola, de Finse sneeuwschuiver. In België is er in de winter helemaal geen tuinwerk. Hier is het de eerste klus van het seizoen
Noorderlicht
De cyclus: wat de eerste sneeuw inluidt
Je eerste noorderlicht vergeet je nooit. Wij zagen het onze in Tromsø tijdens een korte reis in maart 2019, zonder te beseffen dat we de volgende zes winters in Finland zouden doorbrengen. Daarna volgden vele nachten, en altijd zijn er een paar die je bijblijven. Zo was er de nacht dat Mikko ons op 7 februari 2020 vastlegde onder zeven duidelijk te onderscheiden banden van het noorderlicht. En dan was er 20 februari 2023, toen er plotseling een enorme, brede kroon aan de hemel verscheen, zo groot dat we achterover in de sneeuw gingen liggen om alles in één blik te kunnen vatten.
Je komt moe thuis van een werkdag, kijkt op de aurora-app, ziet dat het noorderlicht te zien is, en plotseling ben je helemaal niet meer moe. Snel je kleren aan en naar buiten, hup-hup. De hele hemel vol heldere linten, en je bed tegen het raam geschoven zodat je vanuit je bed onder de dekens kunt blijven kijken.
Gedurende zes winters zagen we het noorderlicht op 46, 34, 53, 44, 40 en 48 nachten. De eerste sneeuw was het moment waarop elk van die winters echt begon. Na dit seizoen volgt de duisternis: de poolnacht, kaamos, wanneer de zon helemaal niet boven de horizon uitkomt. Maar dat is het volgende hoofdstuk.
Veelgestelde vraag
Wanneer kun je de eerste sneeuw in Lapland verwachten?
Dat hangt af van het jaar. De eerste sneeuw valt meestal eind oktober of begin november, maar smelt vaak weer weg. In sommige jaren ligt er eind november al meer dan twintig centimeter; in andere jaren blijft de sneeuw pas vanaf half november liggen. Na zes winters in Lapland kan ik de exacte datum nog steeds niet voorspellen.
Waar dit seizoen in de cyclus past
Eerste sneeuw is het zevende hoofdstuk in de cyclus in de 8 seizoenen van Lapland. Het volgt op Ruska, de laatste kleurrijke uitbarsting van de herfst. Terwijl de eerste sneeuwvlokken vallen en blijven liggen, verandert het landschap van kaal en bruin in wit, en begint de lange overgang naar de diepe winter.
Het seizoen vol herfstkleuren.
Diepe winter
Terug naar het overzicht: Lapland 8 Seasons
Lapland 8 Seasons · HET ZEVENDE SEIZOEN
Ontdek de Eerste Sneeuw
Beide afgebeelde werken zijn verkrijgbaar als hoogwaardige prints op kunstblokken, metaal en acrylglas. Elk werk maakt deel uit van de Lapland 8 Seasons-collectie.